Amaç, Başarı, Gelişim

Masum da Olsa Alışkanlıklarına Dikkat Et…

Bağlılık Bağımlılık… Hepimizin hayatında çok masum görünen alışkanlıklar vardır. Bu alışkanlıklar tehlikesiz görünür. Hayatımızı çok da olumsuz etkilemez. Rutin şekilde bunları yapmak bizi rahatlatır. Örneğin, benim masum alışkanlığım kahve içmek. Sabahları kalktığımda, kahvemi yapıp öyle başlıyorum güne. Eminim senin de her gün veya düzenli aralıklarla yaptığın benzer alışkanlıkların vardır. Bu alışkanlıklar masumdur, ama bir süre sonra farkında olmadan bu alışkanlığın bağımlılık noktasına gelmemesi gerekir. Alışkanlık ve bağımlılık arasında çok ince bir çizgi vardır. Öyle bir durumda, bambaşka bir hikaye ortaya çıkar. Zararsız da olsa herhangi bir nesne veya faaliyete bağımlılık seni sınırlar. Hayat kaliteni düşürür. Seni tutsak eder.

Alışkanlık ve Bağımlılık Arasındaki İnce Çizgi Nerede?

Bağlılık Bağımlılık… Sana kendini rahat hissettiren bir alışkanlık ve bağımlılık arasında çok ince bir çizgi vardır. Farkında olmadan bu çizgiyi geçtiğinde, artık bağımlılığın hayatının iplerini ele alır. Artık sen özgürce hareket edebilen bir birey değil, bağımlılığının sana izin verdiği ölçüde yaşayabilen birisi olursun.

İnsan beyni, aynı şeyin düzenli olarak yapılması sonucunda, iyi veya kötü olmasına bakmaksızın, yeni duruma ayak uydurur. Bu çok yararlı ve sağlıklı alışkanlıklar oluşturmana vesile olabileceği gibi, bağımlılık sorunu ile karşı karşıya kalmana da yol açabilir.

Eğer alışkanlık sandığın bir nesne veya davranış şekline ilişkin aşağıdaki duygulardan birini veya birkaçını hissetmeye başladıysan, artık bahsettiğimiz o çizgiyi aşmışsın ve bağımlılık ülkesinin topraklarına geçmişsin demektir:

Kendini alışkanlık olduğunu düşündüğün şeyi yapmak zorunda hissedersin.

  • Artık alışkanlığın hayatını güzelleştiren bir tercih olmaktan çıkar.
  • Beynin engelleyemeyeceğin şekilde seni bağımlılığına destek olmaya ve onu gerçekleştirmeye iter.
  • Yapman gereken diğer şeyleri erteleyip, bağımlılığına zaman ayırırsın.
  • Örneğin, internet bağımlılığı durumunda, bulunduğun ortamın uygunluğuna dikkat etmeden, cep telefonundan veya tabletinden internete girmek zorunda hissedersin kendini.

Bağımlılığın hayatına ve çevrene zarar verir hale gelir.

  • Çevrendekilerin ne düşündüğü umrunda olmamaya başlar.
  • Hayatında ve sosyal ilişkilerinde yavaş yavaş olumsuz durumlar hissetmeye başlarsın.

Alışkanlık olduğunu düşündüğün şeye eskiye kıyasla daha çok zaman ve para harcamaya başlarsın.

  • Başkalarına yeterli gelen miktar sana yeterli gelmemeye başlar.
  • Hep daha fazlasını istersin. Bunun temelinde, beyninin senden her seferinde bağımlı olduğun şeyden daha çoğunu istemesi gelir.
  • Örneğin, alkol ve kumar gibi bağımlılıklarda, insanlar tüm malvarlıklarını ve ailelerini kaybedecek duruma gelebilir.

Bağımlılık

Masum da Olsa Bağımlılıklar Neden Çok Tehlikelidir?

Bağlılık Bağımlılık… Bağımlılık ayaklarına vurulmuş bir prangadır. Hayatının her anında seni takip eder. Senin istek ve önceliklerine saygı duymaz. Sadece kendi tatmini için seni kullanır. Daha sonra paran ve zamanın kalmadığında durum pek iç açıcı olmaz. O noktada, seni korku, kaygı ve yalnızlık duygularıyla baş başa bırakır.

Masum alışkanlığın bağımlılığa dönüştüğünde çok dikkatli olman gerekir. Artık o şeyden aldığın keyif ile beyninin seni zorlaması arasındaki farkı ayırt edememeye başlarsın. Esasında sen belki de içten içe istemiyorsundur, ama beynin bu bağımlılığı desteklemeye şartlanmıştır.  Beynin seni tekrar tekrar aynı kısır döngünün içine sokar. Başkaları sana bu durumun yarattığı tehlikeyi göstermeye çalışır. Buna karşılık, beynin sana bu telkinlere karşı gelmen için sayısız bahaneler sunar.

Artık masum bir alışkanlığın değil, nur topu gibi zihinsel bir rahatsızlığın olmuştur. Bu rahatsızlık seni bağımlılığın istediği şekilde hareket etmeye zorlar. Artık beynine sen değil bağımlılığın söz geçirmeye başlamıştır.

Bağımlılık

Ne Yapman Gerekir?

Bağlılık Bağımlılık… Böyle bir durumda, bir bağımlılıkla karşı karşıya olduğunu düşünüyorsan, mutlaka bir uzmana başvur. Bununla birlikte, aşağıdaki teknikler de bu süreçte sana yardımcı olacaktır.

Bağımlılığın olumsuz yanlarına odaklanmak yerine, bağımlılıktan kurtulmanın kazandıracaklarına odaklan.

  • Olumsuz yanlara odaklanmak ve korku faktörünü kullanarak sorunların çözümünü bulmaya çalışmak başarılı sonuçlar doğurmaz.
  • Bunun yerine, bağımlılığından kurtulmanın zaman, para ve diğer konularda sana yapacağı getirilere odaklanman seni bu yolculuğunda motive eder.

Bağımlılığını sağlıklı ve yararlı bir tutkuyla yer değiştirmeye çalış.

  • Böylece zamanı boş geçirip eski günlerini düşünmezsin. Bunun yerine, tutkuyla bağlanacağın ama sağlıklı ve yararlı yeni bir alışkanlık edinirsin.
  • Belki bunu yapmak başlangıçta zor görünebilir. Ama uzun vadede hem sana zarar veren bağımlılığından kurtulmuş olur, hem de sağlıklı ve yararlı yeni bir alışkanlık edinmiş olursun. Yani bir taşla iki kuş vurmuş olursun.
  • Örneğin, eğer sosyal medyaya bağımlı hale geldiysen, sosyal medya bağımlılığın telefonu veya tableti eline almayı aklına getirdiğinde 5 sayfa kitap okuyabilirsin. Bu çözüm başlangıçta seni tatmin etmeyebilir. Bu alışkanlık zaman içinde bir tutku halini alıp, sosyal medya bağımlılığını ortadan kaldıracaktır.

Ben kahve alışkanlığımı yavaş yavaş (çok da hızlı olamayacağım) yeşil çayla değiştirmeye çalışıyorum. Senin de değiştirmek istediğin bir alışkanlık veya artık kurtulmak istediğin bir bağımlılığın varsa, çok geç olmadan bir şeyler yap. Alışkanlık ve bağımlılık arasındaki ince çizgiyi geçme. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere…

Volkan Çelen – 27 Kasım 2017

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.